پیشنهاد ویژه تورانی برای آینده داوری ایران
ناصر تورانی، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کمیسیون مرکز وکلای قوه قضائیه در خراسان رضوی، در این نشست به بررسی ظرفیتها و چالشهای داوری در نظام حقوقی ایران پرداخت و بر ضرورت اصلاح ساختارها و افزایش تخصص داوران تأکید کرد.
پیشنهاد برجسته تورانی، تشکیل نهادی یکپارچه با عنوان «داوری جمهوری اسلامی ایران» بود؛ نهادی که به گفته او میتواند با ایجاد هماهنگی میان مراکز و نهادهای مختلف فعال در عرصه داوری، نظارت بر فرایند داوری و داوران را ساماندهی کند.
در حال حاضر، مراکز مختلفی در حوزه داوری فعالیت دارند؛ از جمله مراکز مرتبط با اتاق بازرگانی، اتاق تعاون و نهادهای حقوقی. تورانی معتقد است بررسی امکان ایجاد یک ساختار هماهنگ میتواند به کاهش پراکندگی و منسجمتر شدن سازوکارهای داوری کمک کند.
این پیشنهاد در صورت بررسی و تدوین چارچوب اجرایی مناسب، میتواند موضوع بحث کارشناسی درباره کیفیت خدمات داوری، صلاحیت حرفهای داوران و افزایش اعتماد به این شیوه حل اختلاف قرار گیرد.
داوری؛ ظرفیت حقوقی با پیامدهای اقتصادی
داوری یکی از روشهای حلوفصل اختلافات است که در صورت استفاده صحیح، میتواند به کاهش زمان رسیدگی به اختلافات قراردادی، حفظ محرمانگی اطلاعات و بهرهگیری از دانش تخصصی کمک کند.
این ظرفیت برای فعالان اقتصادی، صاحبان کسبوکار و طرفهای قرارداد اهمیت دارد؛ زیرا طولانیشدن اختلافات ممکن است بر برنامهریزی تجاری، گردش منابع و ادامه همکاریهای اقتصادی اثر بگذارد. با این حال، میزان اثرگذاری داوری به نوع اختلاف، کیفیت توافق طرفین، صلاحیت داور و رعایت مقررات قانونی بستگی دارد.
تورانی با اشاره به این مزایا، یکی از موانع تحقق ظرفیتهای داوری را صدور آرای غیرتخصصی و رعایتنشدن اصول اساسی رسیدگی دانست. به گفته او، بیتوجهی به بیطرفی، محرمانگی و حدود اختیارات داور میتواند زمینه بروز اختلافات تازه و درخواست ابطال رأی را ایجاد کند.
چرا قانون جامع داوری اهمیت دارد؟
از دیگر پیشنهادهای مطرحشده از سوی تورانی، تدوین قانونی جامع و یکپارچه برای داوری بود. او پراکندگی مقررات و وجود چارچوبهای متفاوت در داوری داخلی و داوری تجاری بینالمللی را از موضوعاتی دانست که نیازمند بررسی و ساماندهی است.
به اعتقاد او، آموزش اصولی داوران و دسترسی آنان به چارچوبی روشن و منسجم از مقررات میتواند در افزایش کیفیت رسیدگی و کاهش خطاهای حقوقی مؤثر باشد.
تورانی همچنین به محدودیت اختیارات داور در برخی اقدامات، از جمله احضار اشخاص ثالث و الزام آنان به ارائه اسناد، اشاره کرد. این محدودیتها در برخی پروندهها ممکن است نیاز به مراجعه به مراجع قضایی را ایجاد کند و بر روند حل اختلاف اثر بگذارد.
او در بخش دیگری از سخنانش، رعایت الزامات قانونی ارجاع دعاوی مربوط به اموال عمومی و دولتی به داوری را ضروری دانست.
آموزش تخصصی؛ محور فعالیت مرکز نشر فقه و حقوق اسلامی
مصطفی دولتی، مدیر مرکز نشر فقه و حقوق اسلامی، درباره برنامههای آموزشی این مجموعه گفت که در سال ۱۴۰۵ دورههای متعددی در حوزه حقوق بهصورت مجازی و با همکاری مرکز فناوری و آموزش پژوهشگر قوه قضائیه برگزار شده است.
دورههای آشنایی با قوانین تعزیرات حکومتی، اجرای احکام کاربردی، حقوق ثبت کاربردی و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول از جمله برنامههایی است که دولتی به آنها اشاره کرد.
دوره جامع حقوق داوری نیز با حضور استادان و حقوقدانان، از جمله ناصر تورانی، در حال برگزاری است. دولتی همچنین از برنامهریزی برای برگزاری دورههای آیین دادرسی کیفری و مدنی و دورههای کاربردی این حوزهها خبر داد.
برنامههای حقوقی و اجتماعی مرکز
دولتی در بخش دیگری از مصاحبه، به برگزاری اجلاسیه ملی حقوق کودک با عنوان «گام دوم انقلاب اسلامی و ایران مقتدر» با همکاری مجموعههای مرتبط اشاره کرد. به گفته او، این برنامه با حضور جمعی از استادان حقوق و مسئولان قضایی برگزار شد و بررسی ابعاد حقوقی حادثه مدرسه شجره طیبه میناب از محورهای آن بود.
رونمایی از دو کتاب داستان کودک و آمادهسازی دفتر نقاشی ویژه کودکان مراکز شوق زندگی نیز از دیگر اقداماتی بود که دولتی به آنها اشاره کرد. به گفته او، برنامهریزی برای توزیع این کتابها در مراکز شوق زندگی و مراکز بهزیستی در دستور کار قرار دارد.
دیدگاه اقتصاد۸:
پیشنهاد تشکیل «نهاد داوری جمهوری اسلامی ایران» در کنار پیشنهاد تدوین قانون جامع داوری، دو محور مهم سخنان ناصر تورانی در آغاز این دوره آموزشی بود.
از منظر کسبوکار، بررسی این پیشنهادها میتواند فرصتی برای گفتوگو درباره کاهش هزینههای ناشی از اختلافات قراردادی، ارتقای کیفیت خدمات داوری و افزایش اطمینان طرفین قراردادها فراهم کند. با این حال، تحقق چنین اهدافی به بررسی کارشناسی، اصلاحات قانونی احتمالی و تعیین دقیق اختیارات و مسئولیتهای نهادهای ذیربط نیاز دارد./















































